Koenzim Q10 Nedir?

21.06.2020

Vücut tarafından üretilerek mitokondrilerde depolanan Koenzim Q10 (2,3 dimetil-5-metil-6-dekaprenil benzokuinon), hücreler içerisinde enerji üretiminde görev alır, bu rolüyle mitokondriyal iç membranındaki solunum zincirinin elektron ve proton taşıma sistemine katılır. 

Mitokondriyal elektron taşıma zincirinin temel bileşeni olan lipofilik, endojen bir antioksidandır. Oksidatif stresi azaltarak, hücre ve dokularda serbest radikal oksidasyonunu önler. Vücutta tüm dokularda sentezlenen Koenzim Q10, yaşamsal faaliyetlerin devamlılığında etkin rol alan yağda çözünebilen vitamin türevi bir bileşendir.

Q10, tirozin aminoasitinden sentezlenmekte ve en az yedi vitamin ile birçok eser elementin gerektiği çok aşamalı bir reaksiyon zinciridir. Bu vitaminler VitB2-Riboflavin, VitB3-Niasin, VitB5-Pantotenik asit, VitB6-Piridoksin, Folik asit, VitB12, ve VitC-Askorbik asittir. Doğal olarak vücutta üretilmesine ve sentezlenmesine rağmen yaş ilerledikçe bileşen miktarı azalmaktadır, bu yüzden gıdalarla takviyede bulunulması gerekir. 

Koenzim Q10 bileşeninin görevleri:

      Antioksidan olarak hücrelerde oksidatif bozulmalara karşı korumada yardımcı olur.

      Enerji üretim sürecinde hücreler arası enerji transferinin yapılmasını sağlayan ATP (adenozin trifosfat) üretiminde görev alır.

      Kalp, böbrekler, akciğerler ve karaciğerde yüksek miktarda enerji harcandığından dolayı bu organlarda Koenzim Q10'a yüksek miktarda ihtiyaç duyulmaktadır.

      Yağ hücrelerini enerjiye dönüştürerek vücutta yağ birikimini önler. Kan şekeri seviyesini düzenleyerek tansiyonu düşürür ve diyabetin önlenmesine yardımcı olur.

      Kalp kası hücrelerini yıpratan serbest radikallerin seviyesini düşürerek kalpte plak birikimini ve atardamarlarda daralmayla gelişen koroner kalp krizi riskini azaltır. Sağlıklı hücrelerde vücut direncini arttırır.

      Mitokondride fonksiyon kaybını önler, enerji üretimini destekler. Bol miktarda yağ asidi içeren ve oksijen ihtiyacı fazla olan beyin dokusu yaşa bağlı olarak görevleri kısıtlanmaktadır. Beyin sağlığı için gereklidir. Antioksidan etkisiyle hasar oluşmasını önleyerek; Alzheimer, Parkinson hastalıklarının ilerlemesini yavaşlatır.

      Cilt; çevrenin etkisiyle sıcaklık değişimlerine, hormonal değişikliklere, stres gibi faktörlere maruz kalmaktadır. Yaşlandıkça cildin nem seviyesi azalır ve sarkmalar neden olur. Koenzim Q10 cildin sıkılaşmasını sağlayan kolajen liflerini aktif hale getirir ve böylece cildini genç tutmaya yardımcı olur. Yaşlanmaya bağlı dejeneratif hastalıkları da geciktirir.

      Antioksidan ve serbest radikal yakalayıcı özelliği ile CoQ10 tüm dokularda oksidatif hasarı azalttığı gibi LDL kolesterol oksidasyonunu da inhibe eder.

Koenzim Q10 hangi gıdalarda bulunur?

Kırmızı et, ciğer, böbrek, yumurta, susam tohumu, ıspanak, karnabahar, brokoli, lahana, çilek, portakal ve turunçgiller, soğuk su balıkları (ton balığı, somon, sardalya, uskumru), mantar, yerfıstığı, bitkisel yağlar, soya.


Serra Lale ÇİÇEK

Kaynakça:

https://www.centro.com.tr/wp-content/uploads/2019/05/Centro-Koenzim-Q10-Bilimsel-Bülten.pdf

http://acikerisimarsiv.selcuk.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/5694/329298.pdf?sequence=1&isAllowed=y

https://www.researchgate.net/publication/322951910_Biavailability_and_Importance_of_Coenzyme_Q10_In_Nutrition_and_Health

https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12575/66412