Glutatyon Hangi Besinlerde Bulunur ?


Glutatyon, vücudun elektron dengesini koruması, oksidatif yıkımı azaltması, metabolik detoksifikasyonu artırması ve bağışıklık sistemini düzenlenmesi gibi çeşitli hastalık yapıcı etmenlerde önemli rol oynayan bir tripeptittir (üç amino asit içeren peptit).

Üç amino asit; glisin, sistein ve glutamik asit, glutatyon oluşturmak için birleşir. Bu nedenle, insan vücudu yeterli miktarda glutatyon yapmak için bu üç amino asidin tamamına ve yeterli enzimatik işleve gerek duyar. Sistein bir sülfür amino asittir ve kükürt açısından zengin gıdaların, özellikle de sülfür amino asitleri içerenlerin tüketiminin de glutatyon sentezini destekleyebileceği tespit edilmiştir.

Araştırmalar, birçok kronik hastalığın glutatyon seviyelerindeki azalma ile ilişkili olduğunu ve artan glutatyon seviyelerinin bu hastalıkların ilerlemesini önlemeye veya hafifletmeye yardımcı olabileceğini göstermektedir.1

Glutatyon, hücrelerde kanserojen yapan unsurların detoksifikasyonunda ve hücrelerin oksidatif hasara karşı korunmasında işlev görmektedir. Glutatyon, kanser yapıcı unsurlarla reaksiyona girerek bu yapıların DNA ile reaksiyonunu önler ve DNA üzerindeki oksidatif zararı engeller.2 Örneğin karaciğer gibi dokularda glutatyon seviyesi düştüğünde, normalde glutatyona bağlanarak uzaklaştırılması gereken toksik madde tarafından, dokunun hasara uğradığı görülmüştür. 3

Yine, yapılan klinik çalışmalarında HIV ile enfekte hastalarda glutatyon ve sistein seviyelerinin azaldığı ve bunun da bağışıklık sisteminin işleyişinde bozulmaya yol açtığı görülmüştür.4

Epidemiyolojik çalışmalar, diyet ve beslenmenin, özellikle gastrointestinal sistem, meme ve rahim gibi belirli dokularda kanser oluşumunun önemli belirleyicisi olabileceğini göstermektedir. Bu açıdan glutatyon, betakaroten, E vitamini, selenyum ve askorbik asit gibi antioksidanların günlük diyette yer alması önemlidir. 2 

Antioksidan, okside molekülleri ve serbest radikalleri hücre hasarına neden olmadan zararsızlaştıran moleküllere denir. Antioksidanlar, serbest radikal oluşumunu önleyerek ya da okside molekülleri indirgeyerek vücudun oksidatif hasardan korunmasını sağlar. 5

Hangi Besinlerde Glutatyon Bulunur ?

Glutatyon et, balık, brokoli, lahana, sarımsak ve soğan gibi yiyecekler tüketilerek diyet yoluyla elde edilebilir. 4

Glutatyonun besin kaynakları denilince brokoli, karnabahar, lahana, brüksel lahanası gibi turpgiller, sarımsak veya soğan gibi kükürt açısından zengin yiyecekler, et ürünleri, kuşkonmaz, avokado, patates, havuç, kabak, ıspanak, karpuz ve kavun gibi yiyecekler akla gelmelidir.6   

Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın olarak tüketilen 39 yiyecek üzerinde yapılan incelemede, etlerin nispeten yüksek glutatyon içerdiği, taze meyve ve sebzelerin orta miktarda ve diğer yiyeceklerin çok az veya hiç içermediği görülmüştür. Dondurulmuş gıdaların genellikle taze gıdalara benzer glutatyon içeriğine sahip olduğu, diğer işleme ve muhafaza biçimlerinin genellikle büyük oranda glutatyon kayıplarına neden olduğu tespit edilmiştir. Aşağıdaki tablolarda ilgili bazı besin gruplarının glutatyon içeriğine dair detaylar yer almaktadır. 5 

Kaynakça : 

1.(***A Review of Dietary (Phyto)Nutrients for Glutathione Support / Deanna M. Minich, Benjamin I. Brown / https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles
2. (***Glutathione in Food / Grazyna T. Wierzbicka, Tory M. Hagen and Dean P. Jones / Department of Biochemistry and Winship
3. (***Karbon Tetraklorür ile Oluşturulan Karaciğer Hasarında Glutatyon ve Glutatyon Strasferaz Aktivitesi Üzerie N-Asetil Siteinin Etkisi / Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Biyokimya Anabilim Dalı / Vby-Yl-2012-0001)
4. (***Immunomodulatory Effects of Glutathione, Garlic Derivatives, and Hydrogen Sulfide / Camila Rodrigues and Susan S. Percival / Food Science & Human Nutrition Department, University of Florida, Gainesville, FL 32611, USA; [email protected])
5. (***Glutatyon Redüktaz (GR) Enziminin Japon Bıldırcın (Coturnix coturnix japanica) Eritrositlerinden Saflaştırılması ve Karakterizasyonu / Yusuf Temel , Taner Bozkuş , Yusuf Karagözoğlu , Mehmet Çiftçi / Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 7(3): 143-150, 2017)
5. (***Glutathione in foods listed in the National Cancer Institute's Health Habits and History Food Frequency Questionnaire / D P Jones 1, R J Coates, E W Flagg, J W Eley, G Block, R S Greenberg, E W Gunter, B Jackson)
6. ***What Is Glutathione? A Detailed Guide to the Antioxidant and Supplement / Sheryl Huggins Salomon / https://www.everydayhealth.com/diet-nutrition/diet/glutathione-definition-uses-benefits-more)