Yenilebilir Çiçekler

Havva TUTKAN | 16.02.2018

   Yenilebilir Çiçekler 

   Mutfak sanatlarında çiçekler yaygın olarak kullanılmaktadır. 

   Ana yemekler, reçel, soslar, salatalar veya tatlılar, fırın sosu, jöle, çay, şarap veya aromalı likör gibi farklı yemek çeşitlerini hazırlamak için tomurcuk olarak tüketilen bazı kısımlar veya tamamen yenilebilir çiçekler kullanılır. Yenilebilir çiçekler sadece çeşitli yemek ve salataların dekorasyonu veya garnitürü olarak değil aynı zamanda farmakolojik etkileriyle de kullanılabilirler. Yenilebilir çiçekler, fenolik bileşikler, karotenoidler de dahil olmak üzere doğal antioksidanların zengin kaynaklarıdır.

   Kabak Çiçeği

   Cucurbitaceae ailesinin bir üyesidir. Lutein ve β-karoten gibi karotenoidlerin önemli bir kaynağıdır. Yüksek miktarda kükurbitasin ve diğer fenolik bileşikleri içeren çiçek ekstraktları, antimikrobiyal, antidiyabetik, antioksidatif ve antikarsinojenik özelliklere sahiptir. Ülkemizde ege taraflarında yapıldığı bilenen kabak çiçeği dolması adında bir yemek türü vardır.

   Ihlamur

   Malvaceae ailesinin bir üyesidir. Ihlamur çiçekleri dikkat çekici terapötik özelliklere sahiptir ve özellikle grip, öksürük, migren, sinirsel gerginlik, yutma problemleri ve mesane bozukluklarının tedavisinde kullanılmıştır. Farmasötik özellikler, flavonoidler, uçucu yağ, polisakaritler gibi mevcut kimyasal bileşenlere vardır. Uçucu yağ içeriği düşük olsa da (0.02-0.1) balgam söktürücü, diüretik, diaphoretik, antispazmodik, mideyle ilgili aktiviteler uçucu yağ bileşenlerinden kaynaklı olduğu saptanmıştır. Glikozitler (rutin, quercitrin, izokerkitrin), kempenol glikozitleri, naringenin, kersetin, protokatechik, p-kumarik, klorojenik, ferulik, kafeik ve gallik asitler başlıca fenolikler olarak saptanmıştır.

   Hanımeli

   Caprifoliaceae'nin bir üyesidir. Antibakteriyel, anti-inflamatuar, anti-nosiseptif, antioksidan, anti-anjiyojenik, anti-pretitik, antiviral ve hepatoprotektif faaliyetlere sahiptir. Tomurcuklarında luteolin, protokatekuik asit, kafeik asit, flavoyadorin-B, 4,5-dikafeoilkinik asit, luteolin 7-ObD-glükopiranozid, 3,5-dikaffeoilkinik asit metil ester, metil klorojenat, kersetin 3-ObD-glükopiranozit, 3,5-dikafeoilkinik asit, korifolin, klorojenik asit, (6-0-benzoilglukopiranozid) bulunur.

   Menekşe Çiçeği

   Menekşe çiçekleri, dünya genelinde yaklaşık 400-500 sınıflandırılmış türü vardır. Çiçek kısmı uçucu yağ, rutin, siyanin, parlak pigment, metil salisilat glikozitler ve antosiyaninler içerir.
   Doğal antioksidan kaynağıdır. P-kumarik, gentisinik, p-hidroksi benzoik, p-hidroksil-fenilasetik, kafeik, protokateçik, vanilik, salisilik asitler ve türevleri, polisakaritler, vitamin E ve vitamin C içerik çiçeği gibi fenolik asitlerle birlikte çeşitli cilt hastalıklarının tedavisinde, üst solunum yolu sorunları ve diüretik olarak kullanılır.

   Limon Çiçeği

   Lamiaceae ailesinin bir üyesidir. Stres giderme, hafıza güçlendirmesi, baş ağrılarının tedavisi, kaygı ve romatizma için tıbbi bir bitki olarak kullanılmıştır. Antispazmodik, karminatif, diaphoretik, sedatif ve hipnotiktir; ve ayrıca, yaralar için cerrahi giyinme olarak kullanılır.
 Farmakolojik özellikleri, rosmarinik asit, skualen ve α-tokoferol içermektedir.

Kaynaklar:

      Agarwal, S. G., Gupta, A., Kapahi, B. K., Baleshwar, T. R., & Suri, O. P.(2005). Chemical composition of rose water volatiles. Journal of Essential Oil Research, 17, 265e267.
•    Akihisa, T., Franzblau, S. G., Ukiya, M., Okuda, H., Zhang, F.,Yasukawa, K., et al. (2005). Biological and Pharmaceutical Bulletin, 28, 158e160.
•    Akihisa, T., Yasukawa, K., Oinuma, H., Kasahara, Y., Yamanouchi, S.,Takido, M., et al. (1996). Triterpene alcohols from the flowers of Compositae and their anti-inflammatory effects. Phytochemistry, 43, 1255e1260.
•    Anesini, C., & Perez, C. (1993). Screening of plants used in Argentine folk medicine for antimicrobial activity. Journal of Ethnopharmacology, 39, 119e128.
•    Bhattacharyya, S., Roychowdhury, A., & Ghosh, S. (2008). Luteincontent, fatty acid composition and enzymatic modification of lutein from marigold (Tagetes patula L.) flower petals. Journal of the Indian Chemical Society, 85, 942e944.
•    Bilia, A. R., Salvini, D., Mazzi, G., & Vincieri, F. F. (2001). Characterization of calendula flower, milk-thistle fruit, and passion flower.
•    Rodriguez-Amaya, D. B., Amaya-Farfan, J., & Kimura, M. (2007).Carotenoid composition of Brazilian fruits and vegetables. Acta .Horticulturae, 744, 409e416.Rop, O., Jurikova, T., Mlcek, J., Kramarova, D., & Sengee, Z. (2009).Antioxidant activity and selected nutritional values of plums (Pru-nus domestica L.) typical of the White Carpathian MountaiScientia Horticulturae, 122, 545e549.Schade, F., Legge, R. L., & Thompson, J. E. (2001). Fragrance volatiles of developing and senescing carnation flowers. Phytochemistry,56, 703e710. Scherf, G. (2004). Plane rostliny a jejich pouziti v kuchyni. Praha:Beta-Dobrovsky. PP. 8e15.Schreiner, M., Krumbein, A., Mewis, I., Ulrichs, C., & Huyskens-Keil, S. (2009). Short-term and moderate UV-B radiation efects on secondary plant metabolism in different organs of nasturtium(Tropaeolum majus L.). Innovative Food Science & EmergingTechnologies, 10, 93e96.